L sistem de furmazion ladin ie unì svilupà y renfurzà

L assessëur provinziel per la furmazion y scola Daniel Alfreider y l ntendënt Heinrich Videsott fej per la istituzions de furmazion y de scola cun rujeneda ladina n bilanz dl ann de scola

BULSAN (USP). "On tla scoles ladines na realtà pitla, ma cun la medema ndesfidedes sciche te duta la scoles de Südtirol," da coche à auzà ora l assessëur provinziel Daniel Alfreider pra la cunferënza stampa ala fin dl ann de scola ai 9 de juni. De ndut iel te chësc ann de scola che fina 2.921 mutans y mutons scric ite tla istituzions de furmazion y scola cun rujeneda ladina: 590 tla scolines, 1.148 tla scoles elementeres, 642 tla scoles mesanes, de chëi che 200 fajerà l ejam finel de Stat; l ie 541 jëunes y jëuni scric ite tla scoles autes y tla Scola prufesciunela, 89 de chisc fajerà l ejam de maduranza statel.

"La fundamënta dl mudel paritetich dla scola dla valedes ladines ie dessegur l plurilinguism," sotrissea l assessëur provinziel Daniel Alfreider, "y ajache la scoles vën metudes for plu y plu dan ndesfidedes nueves, giapa pruiec cun plu rujenedes y l svilup dl'uferta de scola for plu y plu mpurtanza." Alfreider à rengrazià "de cuer duc i nsenianc y la nseniantes, la direzions y dut l personal de scola che à judà pea cun gran mpëni y na gran cualità y cumpetënza prufesciunela nce chëst ann a svilupé y renfurzé l sistem de furmazion y de scola ladin per nosta mutans y nosc mutons, jëunes y jëuni y families."

Oradechël à Alfreider nunzià la/i diretëures nueves tla scola ladina: "Les/i se à desmustrà adatededes/i a si funzions y ti ie jic ancontra a chësta ndesfidedes nueves cun gran mpëni y gran prufesciunalità." Ai 11 de nuvëmber à René Pescoll sëurantëut la direzion dla scolina Ladinia; nuef ie nce Ivan Senoner coche diretëur tl raion dla scoles de Badia, Monika Senoner coche diretëura tl zënter dla scoles autes de La Ila/Badia; Gustav Frenademez ie unì nciarià cun la direzion dl zënter de scola de Al Plan Mareo, Elena Pellegrini ie cuordinadëura dl Servisc de ntlujion tla Direzion provinziela Scolines y Scoles ladines.

L assessëur provinziel Daniel Alfreider à nce lecurdà i 50 ani dla Ntendënza Ladina (USP à repurtà). Oradechël iel jit ite tl tla descuscions y tl barat de ideies cun la nseniantes y i nsenianc ladins n con' dla suspenscion dl'atività extrascolastica y à purtà dant mesures d’uni sort per l svilup dla scoles tla scoles dla valedes ladines.

L diretëur dla Direzion provinziela dla Scolines y Scoles Ladines ladines Heinrich Videsott à rujenà dla situazion persunela tla scolines y scoles ladines che ne se à per la gran pert nia mudà. Tl ciamp dla ntegrazion iel a despusizion n valguna ressurses sëuraprò. Oradechël àl auzà ora nuviteies tla didatica, coche l'ëura de sport sëuraprò, y tla digitalisazion l svilup dl lëur y dl sistem de rë tla scoles ladines y n valguna publicazions nueves dla Ntendënza ladina, coche per ejëmpl “ladin per chiche scumëncia” per sculeies y sculées che vën da dedora dala valedes ladines y che à cris ora de jì te scoles cun la rujeneda ladina.

L ntendënt Videsott à zità l fil cueciun cun i cater ciamps de cultura dl mparé, rujenedes y identità, educazion cun na udleda de viers dl daunì, dialogh y rë. "Dantaldut d'autonn iel tl ann de scola passà stat melcuntentëza danter la nseniantes y i nsenianc dla scoles stateles," nscila Videsott: "Nce sce l ie stat na gran limitazion dl'ativiteies extrascolastiches, ie la direzions per la gran pert states bones de pité te scola ativiteies y mesures pedagogiches auternatives da na bona fazion. Nsci iel stat mesun mantenì la gran cualità dl nseniamënt tla scoles dla valedes ladines."