Ci che Südtirol investësc tla formaziun

Vigni sesto euro dl bilanz provinzial rogor tl ciamp dla formaziun. I numeri di scolars vá lisiermënter zoruch, les ressurses finanziares aumënta: le focus sará tl dagní ciamó deplü sön la integraziun

BALSAN (OSP) Ti agn passá é i scioldi, metüs a desposiziun dala Provinzia de Balsan por le ciamp dla formaziun aumentá tresfora de indöt le 47 porcënt cina a rové ultimamënter a 1,31 miliarc de euro. En confrunt a chësc é le numer di mituns dla scolina, dles scolares y di scolars jüs zoruch da 92.035 tl ann 2016 a 90.276 tl ann 2025. Chisc y de atri numeri á i assessurs ala Formaziun Philipp Achammer, Marco Galateo y Daniel Alfreider presenté tl cheder de na conferënza stampa ai 11 de novëmber a Balsan.

"En general se presënta nosta scora bun, al vëgn investí tröp, mo an pó tres ciamó fá deplü: al é dërt che le Südtirol investësces inant tla formaziun - ince ciodiche nos podun le fá, en confrunt a de atres regiuns", á splighé l'assessur Achammer. Ince le preventif sön le bilanz atual tëgn cunt de chësta tendënza: cun 16,32 porcënt (y incër 1,5 miliarc de euro) é la formaziun le secundo ciamp de laur plü gran dl bilanz provinzial. Ma da ti ciaré ai cunc pón dí che vigni sesto euro dl bilanz dla Provinzia rogor dl 2027 tla formaziun. Por l'assessur ala Formaziun ladin Daniel Alfreider él i dac che baia n lingaz tler: "Le bilanz dla Provinzia dl 2027 mostra tler ciun che é le valur politich: la formaziun resta n azënt zentral por les ressurses dla Provinzia." "I un trëi sistems de formaziun desvalis, mo öna na inciaria che se liëia: Cherié n sistem scolastich, che mët le möt/la möta tl zënter dla atenziun", á sotlinié l'assessur ala Formaziun talian, Marco Galateo. 

Les investiziuns reverda dantadöt le personal: i paiamënc é aumentá en porcentuala de prësc le 44 porcënt. Dl 2016 tomâl 778 miliuns de euro dl bilanz dla Provinzia sön i paiamënc di colaboradus tl ciamp dla formaziun, dl 2025 êl 1,12 miliarc de euro. Ince les ressurses de personal tles scores statales (scores elementares, mesanes y altes, tut fora les scores profescionales y les scolines) registrëia n aumënt da 7876 ecuivalënc a tëmp plëgn (che foss posc' calcolá sön le tëmp plëgn) a 8223, ci che corespogn a n plü de 4,4 porcënt. Dl 2024/25 â da n punt de odüda matematich vigni maester/maestra che curî n tëmp plëgn 8,05 scolares/scolars. En porcentuala él rové de plü personal tl ciamp dla integraziun, che forma na priorité dl svilup personal plü jonn. Y chësc dess ince resté insciö, se vëgn i assessurs ala Formaziun. 

L'assessur provinzial Achammer á nominé por chësc trëi priorités de laur concretes: da öna na pert dess chësc sozede tres n ampliamënt di posc' aladô di bojëgns, spo tres la cualificaziun dl personal cun n tru de formaziun adaté ala realté dl Südtirol sciöche ince tres na rovenüda aladô di bojëgns: les ressurses dess tl dagní rové ciamó plü dlungia les scores, insciö che i colaboradus/les colaboradësses por la integraziun dess gní assegnades diretamënter dales direziuns raionales. Insciö desson avëi de plü segurëza da planifiché por les scores mo ince por le personal y les scolares y i scolars. "Ci che i pretenun é tler: de bones condiziuns de cornisc por düc trëi i monns de formaziun y n sostëgn de crëta iló, olache i mituns y les scores l'adora. Ciodiche al pó ma iló gní dé la poscibilité da avëi na avalianza dles oportunités dignitosa por düc i mituns/dötes les mitans y düc i jogn/dötes les jones", á sotlinié l'assessur provinzial Achammer.