Pluralità de ujes y perspetives de ëiles ladines

03/09/2026, 10:55 AM

La cultura senieda dal’ëiles ladines al zënter dla manifestazion "Ëiles & Stëiles" per l Di dl’Ëila ai 8 de merz

La cultura senieda dal’ëiles ladines al zënter dla manifestazion "Ëiles & Stëiles" per l Di dl’Ëila ai 8 de merz: (da man ciampa): Cristina De Grandi, Anna Mazzel, Helene Demetz, Irene Prinoth, Lotte Nogler, Jasmin Ferdigg, Irene Moroder, Ingrid Runggaldier, Hannelore Insam, Martina Rier (Foto: USP/Departimënt Intendënza y Cultura Ladina)
La cultura senieda dal’ëiles ladines al zënter dla manifestazion "Ëiles & Stëiles" per l Di dl’Ëila ai 8 de merz: (da man ciampa): Cristina De Grandi, Anna Mazzel, Helene Demetz, Irene Prinoth, Lotte Nogler, Jasmin Ferdigg, Irene Moroder, Ingrid Runggaldier, Hannelore Insam, Martina Rier (Foto: USP/Departimënt Intendënza y Cultura Ladina)

SËLVA (USP). N ucajion dl Di Nternaziunel dl’Ëila ai 8 de merz ti à l Tublà da Nives dedicà na sëira particulera ala cultura senieda dal’ëiles ladines. Al zënter dla sëira dal titul "Ëiles & Stëiles" fova l’ert, la leteratura, la mujiga y la performance de artistes ladines de generazions defrëntes. L nteres fova ora de mesura grant: duta la lerches fova bele resservedes n valgun dis dan la manifestazion. La gran resonanza à mustrà drët tler l gran nteres per i argumënc dl’ëiles, dla cultura y valivanza tl raion ladin. Tl medem mumënt ti iel unì pietà al’ëiles di ciamps culturei defrënc na paladina per lascé audì si usc y si ponc d’ududa. La jurnalista y diretëura artistica dl Tublà da Nives Martina Rier, che à deberieda cun Sofia Stuflesser y André Comploi dl Departimënt Intendënza y Cultura Ladina njinià ca l program dla manifestazion, à menà tres la sëira.

N mumënt zentrel dl prugram ie stat la mëisa turonda cun ëiles de generazions y ciamps soziei defrënc: Hannelore Insam, cumëmbra dla Consulta per la valivanza dl’oportuniteies, la diretëura dl Istitut Ladin Micurà de Rü Irene Prinoth, la jurnalista dla Rai Ladinia Jasmin Ferdigg y l‘ex-atleta y mpresera Lotte Nogler. Tla descuscion meneda da Marina Rier iel unì rujenà de svilups atuei y ndesfidedes per l’ëiles. Ti ani passei iel unì fat vares mpurtanc, ma l troi per ruvé ala valivanza danter ëi y ëiles ie mo lonch. D’autri argumënc ie la deficultà de lië adum la familia y l lëur, la chances defrëntes de cariera y la maniera de pensé patriarchela.

“Ëiles&Stëiles” ie na scumenciadiva dla Lia culturela Tublà da Nives n cunlaurazion cun l Departimënt Intendënza y Cultura Ladina dla Pruvinzia de Bulsan.

Deplü informaziuns

Ëiles & Stëiles: l prugram

L prugram etletich dla sëira à spidlà la pluralità dla criazion culturela dl’ëiles: cuntribuc mujighei à prejentà l cuartet vocal Tel Tipes cun pec plëns de vivanda y ironia, ma nce cun vel‘ pensier critich. Mpulsc letereres à pità la poetëssa Cristina De Grandi cun si poejies scialdi sotes. L‘artista Helene Demetz à prejentà si scultures, pitan na udleda te si lëur y ti pruzesc artistics dovia. Anna Anvidalfarei fova prejënta cun na videonstalazion. Mprescion à nce fat Irene Moroder cun si cuntribut poetry-slam n cont dla ndesfidedes dl’ëiles al didancuei.

La redazion dla revista feminila "Gana" à prejentà na previjion dla edizion che unirà data ora d’ansciuda. Te si cuntribut à la redadëures Ingrid Runggaldier y Anna Mazzel nce fat l apel al’ëiles de vester de plu "Gana" – sciche la figures mitologiches che simbolisea la ndependënza, l curaje y la lidëza.

La sëira ie fineda via cun cunversazions y mujiga dla DJane Elena Pitscheider.

red