"RaetiaCulTour" renfurzea la cultura y l turism sëura la sëides ora

10/05/2026, 10:13 AM

Strategia deberieda per l turism culturel per la "Terra Raetica" - Repartizion Educazion y Aministrazion Culturela Ladina trata ite ativamënter tl pruiet

L Vnuest, la Regiun Engiadina Bassa Val Müstair y la Ladinia lëura deberieda per svilupé la cultura tl turism.
(da man drëta: project manager Stefan Graziadei dla Repartiziona Aministrazion Furmazion y Cultura Ladina, diretëur de repartizion Mathias Stuflesser, la presidënta dl chemun Val Müstair Gabriella Binkert-Becchetti, project manager Ellis Kasslatter, Arno Kirchen dla Regiun Engiadina Bassa Val Müstair, la presidënta dla Comunità de comprensore Roselinde Gunsch, Peter Luis Thaler de GWR Vinschgau, Martina Schlapbach dla Regiun Engiadina Bassa Val Müstair, Verena Gufler y Martina Götsch, tramedoves dla Comunità raiunela Vnuest). (Foto: Dominik Täuber)
L Vnuest, la Regiun Engiadina Bassa Val Müstair y la Ladinia lëura deberieda per svilupé la cultura tl turism. (da man drëta: project manager Stefan Graziadei dla Repartiziona Aministrazion Furmazion y Cultura Ladina, diretëur de repartizion Mathias Stuflesser, la presidënta dl chemun Val Müstair Gabriella Binkert-Becchetti, project manager Ellis Kasslatter, Arno Kirchen dla Regiun Engiadina Bassa Val Müstair, la presidënta dla Comunità de comprensore Roselinde Gunsch, Peter Luis Thaler de GWR Vinschgau, Martina Schlapbach dla Regiun Engiadina Bassa Val Müstair, Verena Gufler y Martina Götsch, tramedoves dla Comunità raiunela Vnuest). (Foto: Dominik Täuber)

BULSAN - VAL MÜSTAIR (USP). Ntan l prim fin dl'ena de utober ie la Cumenanza de Valeda dla Val Müstair stata duncheda ite defin tla festa tradiziunela dla racoiuda "Festa da la racolta". La festa ne à chëst ann nia mé pità n mesun per viver la tradizion, la ie nce stata na luegia de ancunteda sëura i cunfins ora per la jënt dla „Regiun Engiadina Bassa Val Müstair“ y dla Venuesta. L pont zentrel ie stat la prejentazion publica di papieresc de strategia dl pruiet "RaetiaCulTour" n dumënia ai 4 de utober, tla Ciasa Jaura a Valchava.

"La relazions danter Südtirol y i Grijons ie caraterisedes da n barat reguler y de gran valuta," sotrissea l assessëur Daniel Alfreider: "Nosc doi raions ie cunliei da truepa cosses: la ujinanza geografica, la ravises storiches y cultureles deberieda y nce truepa cuestions y ndesfidedes deberieda. L dialogh sëura i cunfins ora fej nscila unì su la lerch per mpulsc nueves, per se ntënder un cun l auter y per na bona cunlaurazion. Son perchël scialdi cuntënt che pudon festejé deberieda chësc liam strënt y l barat vivù."

Per la Repartizion Educazion y Cultura Ladina dla Provinzia, partner assozià pra l pruiet, ie la festa na manifestazion de ngran mpurtanza. "Cun l pruiet „RaetiaCulTour“ metons su n puent de valor danter nosta cultures," sotrissea Mathias Stuflesser, diretëur dla Repartizion Educazion y Cultura Ladina: "Nosta ravises retoromanes deberieda cun chëla rumancia tla Svizra ie na arpejon che ne ulon nia mé mantenì, ma svilupé y renfurzé ativamënter sëura i cunfins ora, tres la prejënza vivuda y la cunlaurazion strategica."

Sustenida vën chësta scumenciadiva nce dal diretëur de Departimënt Furmazion André Comploi, che vëija ite coche cossa mpurtanta chëla de renfurzé i barac linguistics y culturei sëura i cunfins ora: "Pra la festa de rengraziamënt per la racoiuda iel unì udù te na maniera mpresciunënta coche l vën vivù la rujeneda retoromana y la tradizion dl raion. De tel ancuntedes sëura i cunfins ora fej unì su n plusvalor, nia per ultim ajache les nes dà a duc da ntënder y fej che pudonse duc tuché cun mans nosta identità deberieda."

L liam tler dla grupes desferëntes dla mendranza linguistica se à nce spidlà tl prugram de curnisc mujighel dla festa de rengraziamënt, che ie unì n gran pert metù a jì da artistes y artisć ladins dolomitics: nscila iel stat da audì n sada sëira l duo rap ladin "PandaLa9" de Gherdëina. N dumënia à la ciantarines "DeCater" de Gherdëina y l Ensemble de Mujiga Populera "Conturines Echo" dla Val Badia metù a jì la manifestazion mujighela de salut y ntroduzion y l’atività mujighela sun plaza de marcià.

Nce Gabriella Binkert Becchetti, presidënta dla „Regiun Engiadina Bassa/Val Müstair“, sotrissea l plusvalor dla cu-uperazion: "L pruiet 'Mehr als Nachbarn' ('Deplu che ujins') à si inuem dut ntëur cun rejon. Tres l barat strategich ntenscif di mënsc passei crësc l’Engiadina Bassa, la Val Müstair, la Val Venuesta y la Ladinia Selana mpue' plu adum. Meton nscila na fundamënta sterscia che possa duré tl daunì per na valurisazion culturela y turistica de dut nosc raion."

Deplü informaziuns

Pruiet "RaetiaCulTour"

L pitl pruiet INTERREG RaetiaCulTour: Plu che Ujins – Strategia per n turism culturel per la „Terra Raetica“ uel per l prim iede svilupé na strategia de turism culturel deberieda, sëura la sëides ora, per l raion de cunfin, tenian cont dl'arpejon retoromanica. Tradizions vives coche l artejanat, la culinaria, la rujeneda y la mujiga dëssa unì nuzedes coche carateristica culturela unica y de mpurtanza strategica per l turism y coche putenziel per fé unì su pluvalor de ndot nchinamò nia nuzà.

L pruiet "RaetiaCulTour" à si fundamënta te na cunlaurazion strënta danter la Cuoperativa per la Furmazion y l Svilup Regiunel (GWR) a Spondinig coche respunsabl dl pruiet, la "Regiun Engiadina Bassa/Val Müstair" coche partner dl pruiet svizer y la Repartizion Educazion y Cultura Ladina dla Provinzia Autonoma de Bulsan coche partner assozià. La cunzezion, la muderazion y l acumpaniamënt strategich de dut l pruzes vën fac dal' “Agenzia Visual2“ de Gherdëina.

L pruiet vën cufinanzià dala Union Europea tl cheder di pitli pruiec „Fonds Terra Raetica“ (Prugram de cunlaurazion Interreg Talia-Svizera VI-A 2021-2027). L volumen dl pruiet ie de 48.215,90 Euro.

red